2. Ο Άνθρακας


Ο άνθρακας είναι το πρώτο στοιχείο της 14ης ομάδας του περιοδικού πίνακα. Στη φύση βρίσκεται είτε ελεύθερος με τη μορφή των γαιανθράκων, του διαμαντιού και του γραφίτη (φυσικοί άνθρακες) είτε με τη μορφή ενώσεων, κυρίως ανθρακικών αλάτων, όπως το ανθρακικό ασβέστιο (CaCO3), και οξειδίων του άνθρακα, όπως το μονοξείδιο (CO) και το διοξείδιο του άνθρακα (CO2). Με τη μορφή ενώσεων (αμινοξέα, πρωτεΐνες, υδατάνθρακεςλιπίδια, DNA, RNA).

2.1 Φυσικοί άνθρακες 

Ο άνθρακας εμφανίζεται στη φύση:

  1. Σε σχεδόν καθαρή κρυσταλλική μορφή (διαμάντι, γραφίτης
  2. Με προσμείξεις στους διάφορους γαιάνθρακες.

Α. Διαµάντι – γραφίτης

  • Τα διαμάντια είναι καθαρές μορφές άνθρακα που χρησιμοποιούνται ως πολύτιμοι λίθοι στην κατασκευή κοσμημάτων, στο κόψιμο του γυαλιού και στο τρύπημα σκληρών πετρωμάτων, λόγω της μεγάλης σκληρότητάς τους (10 στην κλίμακα σκληρότητας Mohs). 

Πως φτιάχνονται τα διαμάντια:



  • Ο γραφίτης, σε αντίθεση με το διαμάντι, είναι πολύ μαλακός (0,5-1,5 της κλίμακας Mohs) και καλός αγωγός του ηλεκτρισμού και της θερμότητας. Χρησιμοποιείται για την κατασκευή ηλεκτροδίων και μολυβιών, καθώς και στους πυρηνικούς αντιδραστήρες.

Η δομή του γραφίτη:


    Περισσότερα βίντεο εάν επιθυμείτε να μάθετε παραπάνω για τον άνθρακα στα διαμάντια και στον γραφίτη:

Β. Γαιάνθρακες 

  • Οι γαιάνθρακες σχηματίστηκαν στο εσωτερικό της Γης πριν από εκατομμύρια χρόνια από φυτική ύλη που καταπλακώθηκε από χώματα και τελικά απανθρακώθηκε («μετατράπηκε» σε άνθρακα) με την επίδραση υψηλών θερμοκρασιών και πιέσεων χωρίς την παρουσία αέρα.


2.2 Το διοξείδιο του άνθρακα

  • Ο ατμοσφαιρικός αέρας περιέχει CO2 σε ποσοστό 3-4‰ που αυξάνεται λόγω της ανθρώπινης δραστηριότητας.


  • Το CO2 είναι απαραίτητο στα φυτά για τη φωτοσύνθεση, ευθύνεται όμως και για την υπερθέρμανση του πλανήτη, επειδή είναι αέριο του θερμοκηπίου.
    Περισσότερες πληροφορίες για το πως μα μειώσουμε το διοξείδιο του άνθρακα στην ατμόσφαιρα:
  • Χρησιμοποιείται στα αναψυκτικά με ανθρακικό.


  • Χρησιμοποιείται στους απλούς πυροσβεστήρες (Όταν «εκτοξεύεται» στη φωτιά, «σκεπάζει» το αντικείμενο που καίγεται, γιατί έχει μεγαλύτερη πυκνότητα από τον αέρα και δεν το αφήνει να έρχεται σε επαφή με το οξυγόνο, με αποτέλεσμα η φωτιά να σβήνει.).